poniedziałek, 15 marca 2010
29. Ćwicz wypracowania!

Podaję Wam przykłady tematów, które warto jeszcze powtórzyć i przećwiczyć. :)

 

  • Ludzie dobrej woli zwyciężają zło. Napisz rozprawkę na podstawie poznanych utworów literackich i własnych refleksji.
  • Czy warto "zdobywać góry"?  i ambitnie dążyć do celu? Uzasadnij w formie rozprawki na podstawie zachować znanych bohaterów literackich oraz własnych przemyśleń.
  • Leonid Teliga udowodnił, że: „(...) jeśli się naprawdę czegoś pragnie, jeśli się do tego dąży, laur zwycięzcy musi do nas należeć”. Uzasadnij słuszność tego stwierdzenia, odwołując się do innej, wybitnej postaci współczesnej, historycznej lub literackiej.
  • Inny nie znaczy gorszy - rozważ tę myśl w oparciu o poznane lektury i własne przemyślenia.
  • Gdybym miał powiedzieć, co jest najważniejsze na świecie, powiedziałbym, że jest to tolerancja. Twój głos w dyskusji z rówieśnikami z innych krajów.
  • "Przeznaczeniem dzieła sztuki zawsze jest przetrwać swego twórcę." Jakie znasz dzieła, nie tylko literackie, o których możesz powiedzieć, że przetrwały swego twórcę i zapewniły mu wieczną sławę?
  • Dobre i złe sposoby na zdobycie władzy. Wskaż przykłady w swoim otoczeniu.
  • "Każdy z nas jest Odyseuszem, co wraca do swej Itaki". Czy zgadzasz się z tym uogólniającym stwierdzeniem poety? Jeśli tak, określ, gdzie jest twoja Itaka.
  • Ta wędrówka zupełnie zmieniła jego życie. Opowiedz o podróży wybranego bohatera.
  • Z jakim bagażem doświadczeń ludzkość wkracza w wiek XXI? Swoje przemyślenia przedstaw w formie rozprawki.
  • Należysz do pokolenia, które będzie miało decydujący wpływ na wiek XXI. To Twoje stulecie. Czy już wiesz, jak powinno wyglądać?
  • "Stanęliśmy w świecie egzaminu i oblaliśmy". Czy zgadzasz się z taką oceną XX wieku?
  • Opowiem ci o moim domu... - w zabawnej formie opisz swoją rodzinę i miejsce, gdzie mieszkasz.
  • Rodzina to najcenniejsza wartość w życiu człowieka - twoje rozważania w opraciu o poznane utwory literackie, filmowe oraz własne obserwacje.
  • Napisz rozprawkę, w której ustosunkujesz się do stwierdzenia: "Każda przygoda to życiowa lekcja".
  • Napisz dedykację, którą wpiszesz do książki przygodowej wręczanej bliskiej ci osobie.
  • Warto obejrzeć budowle powstałe w różnych epokach. Napisz rozprawkę w której ustosunkujesz się do tej opinii.
  • Napisz list do koleżanki, w którym polecisz jej dania polskiej kuchni.
  • Napisz ogłoszenie o konkursie na najbardziej wymyślną potrawę.
  • Napisz zaproszenie na wystawę obrazów "Królowie i królowe".
  • Ułóż w imieniu młodzieży list, który mógłby zostać odczytany w czasie obchodów rocznicy chwalenia Konstytucji 3 maja, skierowany do rządzących.
  • Zredaguj zaproszenie na inscenizację "Pamiętnika z powstania warszawskiego" Mirona Białoszewskiego.
  • Napisz rozprawkę na temat "Patriotyzm - relikt przeszłości czy wartość aktualna i dziś?".
  • Napisz w imieniu organizatora zaproszenie na festiwal filmowy.
  • Napisz artykuł pt. "Magia kina" do gazetki szkolnej. W swojej pracy odwołaj się do dwóch przykładów z arkusza.
  • W "Syzyfowych pracach" Stefana Żeromskiego można przeczytać sentencję: "Nauka jest jak niezmierne morze. Im więcej jej pijesz, tym bardziej jesteś spragniony." Podaj kilka argumentów potwierdzających jej słuszność. Odwołaj się do sytuacji z lektury.
  • Rudy, Zośka i Alek jako reprezentanci pokolenia walczącego o wolność - charakterystyka zbiorowa.
  • Alina i Balladyna - dwie siostry, a jak różne - charakterystyka porównawcza.
  • O człowieku świadczą jego czyny - charakterystyka wybranej postaci literackiej.
  • Byłem świadkiem zejścia lawiny śnieżnej - opowiadanie z elementem opisu sytuacji i przeżyć wewnętrznych.
  • Zredaguj sprawozdanie z dowolnej imprezy szkolnej.
  • Na deskach szkolnego teatru - sprawozdanie z przedstawienia.
  • Wszechstronne wykształcenie to niezbędny warunek powodzenia w dorosłym życiu.
  • Warto poznawać dorobek naszych przodków.
  • Czy warto uczyć się ortografii?
  • Współczesna szkoła - nudna czy atrakcyjna dla ucznia?
  • Czy możliwa jest przyjaźń człowieka ze zwierzęciem? W swoich rozważaniach odwołaj się do co najmniej 2 tekstów literackich i własnych doświadczeń.
  • Jaką rolę w życiu narodu odgrywa historia - znać ją czy o niej zapomnieć? Przedstaw swoje stanowisko.
  • Kocham Romea - kartka z pamiętnika Julii.
  • Samotność na morzu - zapiski z kilku dni przeprowadzone przez Sandiego, bohatera noweli Ernesta Hemingwaya "Stary człowiek i morze".
  • Napisz kartkę z dziennika podróży Odyseusza. Uchwyć moment, gdy po wielu dniacg samotnego dryfowania na tratwie ujrzał na horyzoncie ląd. Uwzględnij tęsknotę bohatera za żoną Penelopą i synem Telemachem.
  • Bezwzględny władca - wywiad z Kreonem.
  • Moja Róża jest jedyna na świecie - wywiad z Małym Księciem o potędze miłości.
  • Akcja pod Arsenałem - reportaż.
  • Świat seriali: ten, który oglądasz na co dzień - recenzja.
  • Napisz podanie o przycięcie do wybranej przez ciebie szkoły.
  • Napisz instrukcję jak sporządzić notatkę.
28. Słowotwórstwo.

Słowotwórstwo to dział gramatyki zajmujący się badaniem, w jaki sposób powstają wyrazy.

W języku mamy wyrazy proste niepodzielnie słowotwórczo (np. dom, masło). Po dodaniu do nich formantu otrzymujemy wyrazy proste podzielnie słowotwórczo (np. domek, maselniczka).

Wyraz podstawowy - wyraz od którego tworzy się inne wyrazy przez dodanie formantu.

Wyraz pochodny - wyraz utworzony od wyrazu podstawowego.

Podstawa słowotwórcza - część wspólna wyrazu pochodnego i wyrazu podstawowego.

Formant - element słowotwórczy, za pomocą którego tworzymy wyrazy pochodne od podstawowych. Wyróżniamy cztery typy formantów:

a) przedrostkowe (np. napisać)

b) przyrostkowe (np. piekarz)

c) wrostkowe (np. listonosz)

d) zerowe (np. bieg -> bieg)

 

Rodzina wyrazów - grupa wyrazów pokrewnych, czyli grupa wyrazów zawierających ten sam rdzeń.

 

Wyrazy pokrewne - wyrazy mające wspólny rdzeń.

Rdzeń - niepodzielna słowotwórczo część wspólna dla całej rodziny wyrazów.

 

Sprawdź swoją wiedzę:

- ćwiczenia -

 

- Interklasa -

Znasz już podstawowe informacje ze słowotwórstwa. Sprawdź się, rozwiązując test ze słowotwórstwa.


1. Neologizm to:

A) wyraz zapożyczony z języka obcego
B) wyraz nowo utworzony w danym języku zgodnie z zasadami gramatyki
C) kalka językowa


2. Jak nazywa się cząstka w wyrazie przeczytać?

A) przedrostek
B) przyrostek
C) śródrostek


3. Opis formacji słowotwórczej (piesek = mały pies) nosi nazwę:

A)parafraza
B) peryfraza
C) formant


4.Cząstka, dodawana do podstawy słowotwórczej, która tworzy z nią wyraz pochodny, to:

A)format
B) morfem
C) formant


5.Wyrazy pochodne znajdują się w szeregu:

A) piekarz, bułka, chleb
B) piekarz, upiec, piekarnia
C) piekarnia, piekarnik, piekło


6.W wyrazie "zlewozmywak" cząstka łącząca dwie podstawy słowotwórcze to:

A) prefiks (przedrostek)
B) sufiks (przyrostek)
C) interfiks (wrostek)


7.Zrosty znajdują się w szeregu:

A)dobranoc, Białystok, prawdomówny
B) Białystok, grzybobranie, Zielona Góra
C) czarna jagoda, samoopalacz, rzeczpospolita


8, W rodzinie wyrazów mówić, przemówić, mówca cząstka wspólna dla wszystkich wyrazów to:

A) formant
B) podstawa słowotwórcza
C) rdzeń


8. Zgrubienia występują w szeregu:

A)maniak, warszawiak, krakowiak
B) kocisko, grucha, babsko
C) boisko, śmietnisko, psisko


9. Formant -ek w wyrazach piesek, koszyczek, dworek wskazuje, że:

A) te wyrazy należą do tej samej kategorii słowotwórczej
B) te wyrazy są zdrobnieniami
C) te wyrazy tworzą typ słowotwórczy


10. Formanty -alnia, -arnia wskazują, że utworzone dzięki nim wyrazy zaliczamy do nazw:

A)przedmiotów czynności
B) zawodów
C) miejsc, gdzie się coś robi


11. Wyraz "grzybobranie" jest:

A) złożeniem
B) zrostem
C) zestawieniem

 

wtorek, 09 lutego 2010
27. Fonetyka

Fonetyka jest to dział nauki o języku zajmujący się badaniem i opisywaniem cech dźwięków.

Głoska jest to najmniejsza, niepodzielna, słyszalna i mówiona cząstka ludzkiej mowy.

Litera to graficzny znak głoski, najmniejsza pisana cząstka ludzkiej mowy.

Literę 'i' możemy traktować jako znak graficzny głoski lub znak miękkości poprzedzającej spółgłoski.

 

O dźwięczności lub bezdźwięczności głosek decydują wiązadła głosowe.

O ustności lub nosowości głosek decyduje podniebienie miękkie.

O twardości lub miękkości głosek decyduje środkowa część języka.

 

Podział głosek:

  • głoski ustne (a, o, u, i, b, t, k, l, r, f, w, z. )
  • głoski nosowe (ZAPAMIĘTAJ! W języku polskim jest ich tylko pięć: ą, ę, m, n, ń. )
  • głoski dźwięczne (b, d, g, z, ź, ż, dz, dź, dż, w, j, m, n, l, ł, r oraz wszystkie samogłoski)
  • głoski bezdźwięczne (p, t, k, s, ś, sz, c, ć, cz, f, ch)
  • spółgłoski miękkie (ś, ź, ć, dź, ń, p', b', f', w', m', l', k', g', ch', j).
  • spółgłoski twarde  (s, z, c, dz, p, b, f, w, m, l, k, g, ch, t, d, sz, ż, cz, dż, r, ł).

Upodobnienie fonetyczne pod względem dźwięczności to zmiana cechu głoski pod wpływem mocniejszej głoski sąsiedniej. Może zachodzić w obrębie jednego wyrazu i wtedy nazywamy je upodobnieniem wewnątrz wyrazowym. Podczas szybkiej wymowy sąsiadujących ze sobą wyrazów pomiędzy końcową spółgłoską pierwszego wyrazu a spółgłoską rozpoczynającą wyraz następny mogą powstać upodobnienia międzywyrazowe.

 

Rodzaje upodobnień pod względem dźwięczności:

- udźwięcznienia (głoskę bezdźwięczną wymawiamy dźwięcznie pod wpływem sąsiadującej głoski dźwięcznej)

- ubezdźwięcznienia (głoskę dźwięczną wymawiamy bezdźwięcznie pod wpływem sąsiadującej głoski bezdźwięcznej)

 

W zależności od kierunku przebiegu upodobnienia wyróżniamy:

- upodobnienia postępowe (naprzód)

- upodobnienia wsteczne (do tyłu)

 

Uproszczenia grup spółgłoskowych występują przy wymawianiu:

- przyrostka -wski w przymiotnikach

- przyrostka -wstwo w wyrazach typu: rybołówstwo, znawstwo

- ł na końcu wyrazu po spółgłosce

- spółgłosek l i ł wewnątrz wyrazu

- imiesłowów przysłówkowych uprzednich zakończonych na -łszy

- liczebników

 

Sylaba (inaczej zgłoska) to część wyrazu zawierająca samogłoskę.

Wyróżniamy dwa rodzaje sylab:

  • otwarte (zakończone na samogłoskę)
  • zamknięte (zakończone na spółgłoskę)

 

Akcent to mocniejsze wymówienie jednej z sylab w wyrazie. W języku polskim akcent jest stały i pada na ogół na przedostatnią sylabę.

 

Grupy wyrazów akcentowanych na 3 sylabę od końca:

- formy 1. 2. os. lm czasu przeszłego

- formy 1. 2. 3. os liczby pojedynczej oraz 3. os liczby mnogiej trybu przypuszczającego

- liczebniki

- wyrazy zapożyczone, zakończone na -yka, -ika

- inne wyrazy pochodzenia obcego

Grupy wyrazów akcentowanych na 4 sylabę od końca:

- 1. 2. os liczba mnoga trybu przypuszczającego

 

Tagi: fonetyka
19:50, gim_revise , gramatyka
Link Dodaj komentarz »
26. Przerwa

Najmocniej przepraszam za tę długą przerwę w prowadzeniu bloga. Trochę zabrakło mi chęci, a dodatkowo miałam (jak każdy uczeń pod koniec semestru <;) bardzo dużo nauki. Zabieram się do roboty, bo widzę, że te moje notki komuś tam jednak się przydają. :) Do końca tego tygodnia postaram się coś opublikować, a potem mam ferie i masę wolnego czasu, więc coś nowego będzie się pojawiać regularnie.

Pozdrawiam, A. :)

wtorek, 12 stycznia 2010
25. Powodzenia!

Już jutro dla gimnazjalistów, których szkoły przystąpiły do Próbnego egzaminu gimnazjalnego z OPERONEM czeka trzydniowy egazminowy maraton, tak więc Wam, jak i sobie życzę przyjemnych pytań, dobrych rozwiązań no i powodzenia! :)

Połamania czarnych długopisów! :>

 
1 , 2 , 3 , 4 , 5 ... 6

ShoutMix chat widget